tekst Marieke

Sam Dillemans - Tentoonstellingsruimte

NEO HUMANISM

Neo Humanist  Marieke Höfte

Waarom 15% van de leerlingen afhaken voor het einde van het middelbaar

"  Laat ieder leerling een individueel doel kiezen, los van het verleden, waarbij zij autonoom keuzes mogen maken en laat hen toe dat doel te bereiken in hun eigen tempo.


- Koen Ringoot - Directeur Leerwijzer -

external links:



Mijn dochter was schoolmoe. Ze zat in de derde graad ASO, 5e middelbaar wetenschappen.

Zoals zovelen van haar leeftijd sleurde ze zich door de bergen leerstof, de taken, de hoge verwachtingen en de grillen van haar eigen pubertijd.

Haar school huldigde trots het watervalsysteem. Alleen de ‚besten’ raakten door de selectie. De ‚kneusjes’ in typische vakken zoals wiskunde of fysica kregen tot kerstmis een ‚kans’ om te remediëren door nog maar eens extra taken en extra bijlessen op te nemen om dan uiteindelijk in juni de boodschap te krijgen dat er voor hen geen plaats meer was op deze ‚elite’ school.

Door haar buis op fysica en wiskunde op het einde van het schooljaar (net geen 50%) kreeg ze een C-attest en geen herkansing. Herexamens zijn namelijk afgeschaft. Een onbegrijpelijke beslissing die zeker niet in het belang van het kind genomen is. Hoevelen onder ons herinneren zich niet dat een buis in juni een zeer effectieve motivator is/was - zeker voor een puber- om het bij de herexamens in augustus veel beter te doen.


Het vooruitzicht om mijn dochter nog eens 2 jaar doorheen dit onderwijssysteem te sleuren, met het risico dat haar toch al zwakke zelfvertrouwen volledig ondermijnd zou worden en haar motivatie om nog iets te leren totaal nul, maakte dat we open stonden voor alternatieven.


De middenjury, waarbij een leerling examens aflegt voor een vak over een hele graad (in haar geval 5e en 6e middelbaar) en op haar eigen tempo,  leek ons een goede optie maar zonder passende begeleiding inzake leerstof een moeizame taak. De middenjury volgt namelijk strikt de eindtermen van een vak en de examinatoren zijn er steeds als de kippen bij om de examenvragen van een bepaald vak steeds te upgraden naar de laatste stand van zaken binnen dat kennisdomein. Dit vraagt veel inspanning van de leerling om de juiste leerstof bijeen te sprokkelen aangezien er hierover geen specifieke richtlijnen komen van de middenjury zelf. Het zou anders heel interessant zijn om via de website een aantal tips te krijgen welk soort leerstof waar gevonden kan worden. Ik wil hier nog kwijt dat ik verbaasd was, hoeveel jongeren aan de examens van de middenjury deelnemen. Volgens waarnemers groeit dit aantal jaar na jaar.


Wij hadden het geluk via via in contact te komen met de directie van Leerwijzer. Een privé initiatief dat kinderen begeleid in het behalen van hun examen voor de middenjury. De heer Koen Ringoot, directeur van Leerwijzer, heeft een positieve visie op onderwijs. In plaats van kinderen te laten vallen in het watervalsysteem van het huidige ASO  waarbij ze steeds minder uitgedaagd worden en hun motivatie verliezen, pleit hij er juist voor om kinderen extra uit te dagen, om ze ‚sterkere vleugels’ te geven.

Hieronder kan u zijn visie lezen over ons huidige onderwijssysteem en de remediëringen die hij voorstelt.

In wezen is het heel eenvoudig.

- Laat kinderen hun persoonlijke interesse volgen

- Geef ze de tijd om de leerstof op hun eigen tempo te verwerken. Het huidige systeem werkt inefficiënt en is daardoor bijzonder tijdrovend (nu wordt alles snel snel voor de examens in het korte termijngeheugen gepropt om deze ‚kennis’dan heel snel te vergeten na de examens. Het gevolg is dat de leerstof niet ‚eigen’ gemaakt wordt en dat er geen diepere verbanden gelegd worden. Wat maakt dat alle inspanningen van leerlingen én leerkrachten voor 90% verloren moeite is geweest).

- Laat hen examens afleggen voor één vak tegelijk als ze er klaar voor zijn.

- Laat hen de dagen of weken voor dat examen de tijd om zich in dat vak te verdiepen. Dat betekent begeleiding om het vak uitgelegd te krijgen liefst in kleine groepen waarbij de leerlingen vrijuit vragen kunnen stellen. Vervolgens voorzie voldoende tijd om de leerstof te verwerken. Geen extra huiswerk na school, maar overlopen van de lessen die die dag gegeven zijn met controle of de leerstof is begrepen. Als de leerling blijk geeft van de leerstof onder de knie te hebben kan hij of zij zich ontspannen.

- In de weekends wordt er geen huiswerk gegeven.


Utopisch? Neen. Het is een kwestie van mentaliteit en organisatie. En een andere visie op leren. Geïnspireerd op wat neurowetenschappers al langer zeggen over hoe ons brein en ons geheugen werkt én onze motivatie.  Veel bewegen, veel herhalen gespreid over een langere tijd, verbanden leren leggen en een rustige, niet stresserende leeromgeving.

En dat staat haaks op hoe het onderwijs nu georganiseerd is. Weinig bewegen, veel herhalen op veel te korte tijd, geen verbanden leren leggen wegens gebrek aan tijd, en veel negatieve stress door faalangst, laag zelfbeeld en weinig zelfvertrouwen door de negatieve berispingen vanwegen leerkrachten en ouders genre ‚hij/zij is lui,  werkt niet genoeg,  is dom…'.


Het maakt dus eigenlijk niet uit of we lespaketten aanbieden met of zonder latijn, of de combinatie creatieve vakken met wiskunde… zolang het leerproces zelf gestructureerd blijft zoals nu het geval is - niet gepersonaliseerd, één tempo opgelegd van bovenaf, op enkele weken meerdere vakken tegelijk examineren, de algehele fragmentatie van de leerstof - zullen leerlingen uit de boot vallen.


Ik ben samen met mijn man heel blij dat we onze dochter hebben kunnen helpen en dat ze in plaats van 2 lange bijkomende jaren, op 10 maanden de volledige derde graad van het middelbaar heeft afgelegd voor de examencommissie. Ze was zelfs een maand vroeger klaar dan haar leeftijdgenoten in het zesde middelbaar. Nog steeds maar 17 jaar is ze met haar diploma op zak een jaar op avontuur vertrokken in het buitenland. Nog steeds maar 18 jaar zal ze dit jaar in juni terugkeren, met heel veel levenswijsheid op zak en super gemotiveerd om haar eigen leven in handen te nemen.